Ortaçağ Avrupa’sında tuhaf ama gerçek bir uygulama vardı: Hayvanlar suç işlediklerinde mahkemeye çıkarılır, yargılanır ve ceza alırlardı. Bu davalar hem dini hem de sivil mahkemelerde görüldü.
Bir domuzun bir çocuğa zarar vermesi, bir öküzün bir insanı öldürmesi ya da tarlaları tahrip eden farelerin mahkemeye çağrılması, dönemin belgelerinde yer alan gerçek vakalar arasında. Farelere atanan avukatların, müvekkillerinin mahkemeye gelemeyeceğini gerekçe olarak öne sürdüğü de aktarılıyor.
Tarihçiler bu uygulamanın yalnızca saçmalık olarak değil, dönemin hukuk anlayışının ve insanın doğa üzerindeki ahlaki denetim kurma çabasının bir yansıması olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ortaçağ hayvan davaları, hukukun insan ötesi alanlara nasıl yayıldığını anlamamız için eşsiz bir pencere sunuyor.
Yazar: Aydın Öztürk
